Hidrofor Kaç Kata Kadar Basar? Kat Sayısına Göre Basınç Hesabı
Bir hidroforun kaç kata kadar basacağını kat sayısı değil, pompanın basma yüksekliği (head) belirler. Her kat yaklaşık 3 mSS (metre su sütunu) basınç ister; buna son kattaki musluk ve duşta rahat kullanım için 15–20 mSS konfor basıncı ile boru, dirsek ve vanalarda oluşan kayıplar eklenir.
Pratikte 50 mSS basma yüksekliğine sahip bir hidrofor 8 katlı bir apartmana, 100 mSS’lik çok kademeli bir grup ise 20 kata kadar hizmet verir. 20 katın üzerinde tek grup yerine bölgeli (zone) sistem kurulur; nedenini aşağıda açıklıyoruz.
Kat Sayısı Değil, Basma Yüksekliği Konuşur
Hidrofor, şebeke basıncının yetersiz kaldığı noktalarda suyu istenen basınçta ve sürekli sağlayan basınçlandırma sistemidir.
Pompa, genleşme tankı ve kontrol ünitesinden oluşur. Sistemin “kaç kata çıktığı” sorusunun teknik karşılığı tek bir değerdir: pompanın kaç metre su sütunu basınç üretebildiği. Ürün etiketlerinde bu değer mSS veya bar olarak yazar; 1 bar yaklaşık 10 mSS’ye eşittir. Farklı serilerin basma yüksekliği aralıklarını hidrofor pompalar sayfamızda karşılaştırabilirsiniz.
Aynı binada iki hidrofor da çalışabilir: biri suyu son kata zar zor ulaştırır, diğeri her muslukta aynı basıncı verir. Aradaki fark, hesabın doğru yapılıp yapılmadığıdır.
Kat Başına Ne Kadar Basınç Gerekir?
Gereken basma yüksekliği üç kalemin toplamıdır:
Gereken basma yüksekliği (mSS) = Statik yükseklik + Konfor basıncı + Tesisat kayıpları
- Statik yükseklik: Pompa ekseninden en üstteki musluğa (genelde son kattaki duş başlığı) kadar olan dikey mesafedir. Kat yüksekliği ortalama 3 metredir; pompa bodrumdaysa bodrum yüksekliğini de ekleyin.
- Konfor basıncı: Musluk ve duşta rahat kullanım için son noktada 15–20 mSS (1,5–2 bar) kalmalıdır. Kombi ve şofbenlerin çoğu en az 10–15 mSS ister.
- Tesisat kayıpları: Boru sürtünmesi, dirsekler, vanalar ve sayaç basıncı düşürür. Ön hesapta statik yüksekliğin %15–20’si kadar pay bırakmak yerinde olur.
Örnek hesap: 8 katlı apartman
Pompa bodrum katta, kat yüksekliği 3 metre, bodrum kotu 2,5 metre olsun.
- Statik yükseklik: (8 × 3) + 2,5 = 26,5 mSS
- Konfor basıncı: +15 mSS
- Tesisat kayıpları: 26,5 × %20 ≈ +5,5 mSS
- Toplam: yaklaşık 47 mSS, yani 4,7 bar
Bu bina için 50 mSS civarında basma yüksekliği veren bir hidrofor grubu doğru seçimdir. Seçimi yaparken pompanın bu basıncı istenen debide üretmesi gerektiğini unutmayın; katalogdaki en yüksek basınç değeri, debi sıfıra yakınken ölçülen değerdir.
Kat Sayısına Göre Hızlı Seçim Tablosu
Aşağıdaki değerler ön boyutlandırma içindir; kat yüksekliği, daire sayısı ve tesisat uzunluğu sonucu değiştirir.
Kat sayısı | Yaklaşık gereken basma yüksekliği | Uygun çözüm |
|---|---|---|
2–4 kat | 25–35 mSS (2,5–3,5 bar) | Tek pompalı hidrofor; villa ve küçük apartmanlar |
5–8 kat | 40–55 mSS (4–5,5 bar) | Çok kademeli hidrofor; frekans kontrollü tercih edilir |
9–12 kat | 55–75 mSS (5,5–7,5 bar) | Çok kademeli, iki pompalı yedekli grup |
13–20 kat | 75–110 mSS (7,5–11 bar) | Düşey milli çok kademeli, frekans kontrollü yedekli grup |
20 kat üzeri | Tek grupla çözülmez | Ara depo ve bölgeli (zone) basınçlandırma |
Neden 20 Katın Üzerinde Tek Grup Kurulmaz?
Basma yüksekliğini artırdığınızda üst katlarla birlikte alt katlardaki basınç da yükselir. 100 mSS üreten bir grupta zemin kattaki armatür yaklaşık 10 bar statik basınca maruz kalır. Bu, conta ve armatür ömrünü kısaltır, su darbesi riskini artırır ve gereksiz enerji harcatır.
Bu yüzden yüksek binalarda tesisat bölgelere ayrılır: her bölge kendi hidrofor grubundan beslenir veya ara depolarla kademeli basınçlandırma yapılır. Bölge içinde basıncın 5 bar civarında tutulması hedeflenir.
Debi, En Az Basınç Kadar Belirleyicidir
Doğru basma yüksekliğini bulmanız yetmez; sistemin aynı anda kaç musluğu besleyeceğini de hesaplamanız gerekir. Bir binada tüm daireler aynı anda su kullanmaz, bu yüzden toplam tüketim eşzamanlılık katsayısıyla düşürülür. Debi eksik seçilirse akşam saatlerinde üst katlarda basınç düşer; fazla seçilirse pompa En İyi Verimlilik Noktası (BEP)‘nın dışında çalışır ve hem enerji hem de rulman-salmastra ömrü kaybedersiniz.
Daire sayısı | Yaklaşık tepe debi | Grup önerisi |
|---|---|---|
5–10 daire | 4–6 m³/saat | Tek pompa yeterli olabilir |
10–25 daire | 6–12 m³/saat | İki pompalı grup, biri yedek |
25–50 daire | 12–20 m³/saat | Frekans kontrollü iki–üç pompalı grup |
50–100 daire | 20–35 m³/saat | Üç pompalı, kademeli devreye giren grup |
Hangi Pompa Tipi Sizin Binanıza Uygun?
Düşük kat sayısı ve yüksek debi gerektiren işlerde uçtan emişli tek kademeli pompalar daha basit yapıları ve kolay bakımları sayesinde ekonomik bir çözümdür. Ancak bina yükseldikçe tek çarkla üretilebilecek basınç yetersiz kalır.
Bu noktada çok kademeli pompalar devreye girer: her çark bir öncekinin çıkışını alır ve üzerine basınç ekler. Böylece tek kademeli eşdeğerinin kat kat üzerinde basınca ulaşılır. KRM, CTK ve CTH serilerimizde paslanmaz gövde seçenekleri, içme suyu hatlarında hijyen ve korozyon direnci de sağlar.
Kontrol tarafında iki yol vardır. Basınç şalterli sistemler daha ekonomiktir ve küçük binalarda uzun yıllar sorunsuz çalışır. Frekans konvertörlü (VFD) sistemler ise pompa devrini talebe göre ayarlayarak basıncı sabit tutar, kalkış darbelerini azaltır ve kısmi yüklerde enerji tüketimini düşürür. 10 katın üzerindeki binalarda frekans kontrolünü öneriyoruz. Uygun grubu birlikte belirlemek için hidrofor pompa serilerimizi inceleyebilirsiniz.
Hidrofor Seçiminde Sık Yapılan 5 Hata
- Yalnızca kat sayısına bakmak. Konfor basıncı ve tesisat kayıpları eklenmezse son kattaki duş, hesapta yeterli görünen bir pompayla bile zayıf akar.
- Pompayı bilinçli olarak büyük seçmek. “Fazlası zarar etmez” düşüncesi, eğrinin verimsiz bölgesinde çalışan, sık devreye giren ve fazla elektrik tüketen bir sistem doğurur.
- Emme tarafını ihmal etmek. Depo su seviyesi, emme borusu çapı ve hava sızdırmazlığı hesaba katılmazsa kavitasyon başlar; pompa çakıl sesine benzer bir gürültüyle çalışır ve çark aşınır.
- Yedeksiz tek pompa kurmak. 25 dairenin üzerindeki binalarda tek pompanın arızası tüm binayı susuz bırakır; iki pompalı grup hem yedeklilik hem de dönüşümlü çalışmayla ömür kazandırır.
- Genleşme tankını küçük seçmek. Tank küçükse pompa sürekli durup kalkar (kısa çevrim), motor ve kontak ömrü hızla tükenir.
SSS
Pompanın basma yüksekliğine bağlıdır. 40 mSS'lik bir hidrofor yaklaşık 5–6 kata, 70 mSS'lik bir grup 10–12 kata, 100 mSS'lik çok kademeli bir grup ise 20 kata kadar konforlu basınç sağlar. 20 katın üzerinde bölgeli sistem kurulur.
Statik yükseklik yaklaşık 17 mSS, konfor basıncı 15 mSS, kayıplar 3–4 mSS olmak üzere toplam 35–40 mSS, yani 3,5–4 bar civarında bir basma yüksekliği yeterlidir.
Sistemin çalışma basıncı, en üstteki musluğa 1,5–2 bar bırakacak şekilde ayarlanır. Zemin kattaki armatürlerde statik basıncın 5 barı aşmaması hedeflenir; aşıyorsa basınç düşürücü veya bölgeleme gerekir.
Yüksek debi ve düşük basınç gereken işlerde tek kademeli pompa daha basit ve ekonomiktir. Bina basınçlandırmasında olduğu gibi yüksek basınç gerektiğinde çok kademeli pompa doğru tercihtir.
Sistem depodan emiyorsa şebeke basıncı hesaba girmez; gereken basıncın tamamını pompa üretir. Doğrudan hat üzerinden basınçlandırma yapılıyorsa şebekenin garanti ettiği en düşük basınç düşülebilir, ancak bu uygulama her yerde izinli değildir.
Binanız İçin Doğru Hidroforu Birkaç Dakikada Belirleyin
Kat sayısı, daire adedi ve tesisat bilgilerinizi girerek gereken basma yüksekliği ile debiyi otomatik hesaplayan yapay zeka destekli Hidrofor Hesaplama Sihirbazımızı kullanabilirsiniz. Araç, binanıza uygun pompa grubunu da önerir.
30 yılı aşkın üretim tecrübemiz, 180+ pompa modelimiz ve Samsun’daki CNC destekli üretim tesisimizle her damlaya tecrübeyle dokunuyoruz. Projeniz için keşif veya teknik danışma isterseniz +90 541 249 27 78 numaralı hattımızdan mühendis ekibimize ulaşabilir, üretim sertifikalarımızı inceleyebilirsiniz.
Hidrofor İhtiyacınıza özel pompa çözümlerimiz için iletişime geçebilirsiniz.
